Broń autonomiczna 📖 Wikipedia

W kontekście rozwoju uzbrojenia termin „autonomiczny” jest do pewnego stopnia niejednoznaczny i może znacząco różnić się między badaczami, państwami i organizacjami^[6].

Oficjalna polityka Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych dotycząca autonomii w systemach uzbrojenia definiuje autonomiczny system uzbrojenia jako taki, który „...po aktywacji może wybierać i zwalczać cele bez dalszej interwencji człowieka-operatora”^[7]. Heather Roff, związana z Case Western Reserve University School of Law(inne języki), opisuje autonomiczne systemy uzbrojenia jako „...zdolne do uczenia się i adaptacji swojego ‘funkcjonowania w odpowiedzi na zmieniające się okoliczności w środowisku, w którym [są] używane’, a także zdolne do podejmowania decyzji o otwarciu ognia samodzielnie”^[8].

Brytyjskie Ministerstwo Obrony(inne języki) definiuje autonomiczne systemy uzbrojenia jako „systemy zdolne do rozumienia intencji i kierunku na wyższym poziomie. Na podstawie tego rozumienia i percepcji swojego otoczenia taki system jest w stanie podjąć właściwe działanie, aby doprowadzić do pożądanego stanu. Jest zdolny do zdecydowania o toku działania spośród wielu alternatyw bez polegania na ludzkim nadzorze i kontroli – choć takie ludzkie zaangażowanie w system może nadal występować. O ile ogólna aktywność autonomicznego bezzałogowego statku powietrznego będzie przewidywalna, poszczególne działania mogą nie być”^[9].

Badacze tacy jak Peter Asaro i Mark Gubrud uważają, że każdy system uzbrojenia zdolny do użycia śmiercionośnej siły bez działania, decyzji lub potwierdzenia ze strony ludzkiego nadzorcy można uznać za autonomiczny^[10][11].

Tworzenie traktatów między państwami wymaga wspólnie akceptowanego nazewnictwa tego, co dokładnie stanowi broń autonomiczną^[12].

W dyskusji o broni autonomicznej miny lądowe i miny morskie są przywoływane jako jedne z najstarszych historycznych przykładów uzbrojenia, które po aktywacji może samoczynnie zainicjować użycie siły bez dalszej interwencji operatora. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża zalicza miny do autonomicznych systemów uzbrojenia albo do ich technicznie nieskomplikowanych postaci, wskazując, że po aktywacji atak jest wyzwalany przez bodźce z otoczenia, a użytkownik nie wybiera już konkretnego celu ani dokładnego momentu uderzenia^[13][14]. Historia min lądowych sięga co najmniej 1277 roku w Chinach, natomiast historia min morskich sięga co najmniej XIV wieku; w świecie zachodnim pierwsze znane użycie min morskich odnotowano w 1777 roku^[15][16].

W piśmiennictwie dotyczącym autonomii w systemach uzbrojenia jako istniejące przykłady systemów z autonomicznymi albo silnie zautomatyzowanymi funkcjami krytycznymi przywołuje się m.in. okrętowe systemy obrony bezpośredniej, aktywne systemy ochrony pojazdów, wybrane systemy strażnicze oraz niektóre systemy obrony przeciwrakietowej^[17][18].

Przykładem jest amerykański Phalanx CIWS, będący odmianą okrętowego systemu obrony bezpośredniej, którego produkcja rozpoczęła się w 1978 roku, a pierwsze wdrożenie nastąpiło w 1980 roku. Według US Navy system ten autonomicznie wykonuje funkcje wyszukiwania, wykrywania, oceny zagrożenia, śledzenia, zwalczania celu i oceny skutków ognia; w użyciu morskim służy do obrony przed przeciwokrętowymi pociskami kierowanymi, statkami powietrznymi oraz innymi bliskimi zagrożeniami, a w nowszych odmianach także przed małymi szybkimi jednostkami nawodnymi i bezzałogowymi systemami powietrznymi^[19].

Do tej samej grupy zalicza się aktywne systemy ochrony pojazdów, takie jak Arena, Trophy i AMAP-ADS(inne języki). Opracowania ICRC opisują je jako systemy, które po aktywacji wybierają nadlatujący pocisk i uruchamiają przeciw niemu efektor bez dalszej ingerencji człowieka; w przypadku Trophy wskazano także, że radar wykrywa i klasyfikuje zagrożenie, system śledzi je, oblicza parametry przechwycenia i uruchamia przeciwdziałanie, jeżeli uzna pocisk za realne zagrożenie dla pojazdu^[18][20].

W debacie o autonomii przywoływano również południowokoreańskie systemy strażnicze, takie jak Samsung SGR-A1(inne języki), oraz izraelski system Sentry Tech, oparty na Samson Remote Controlled Weapon Station(inne języki). Źródła zastrzegają jednak, że używane systemy tego rodzaju nie muszą samodzielnie podejmować decyzji o otwarciu ognia: według SIPRI wymagają one ludzkiej autoryzacji do użycia siły przeciw ludziom, a ICRC odnotowało, że Sentry Tech wykrywa i identyfikuje cele z pewnym stopniem autonomii, lecz decyzja o ataku pozostaje po stronie operatora, podobnie jak w omawianych tam koreańskich systemach strażniczych^[17][18].

Autonomiczne funkcje wskazywania, śledzenia i selekcji zagrożeń mają również niektóre systemy obrony przeciwrakietowej. Według RTX Żelazna Kopuła wykrywa, ocenia i przechwytuje rakiety, pociski artyleryjskie i pociski moździerzowe, a także ignoruje zagrożenia, które według obliczonej trajektorii spadną na tereny niezamieszkane, ograniczając niepotrzebne odpalenia efektorów^[21].

Według ‘’The Economist’’, wraz z rozwojem technologii przyszłe zastosowania bezzałogowych podwodnych pojazdów mogą obejmować: rozminowywanie, stawianie min, tworzenie sieci sensorów przeciwpodwodnych na wodach spornych, patrole z aktywnym sonarem, zaopatrywanie załogowych okrętów podwodnych oraz rolę tanich platform przenoszących pociski^[22]. W amerykańskim ‘’Nuclear Posture Review’’ z 2018 r. stwierdzono, że Rosja rozwija „nową międzykontynentalną, uzbrojoną w ładunek jądrowy, napędzaną energią jądrową, podwodną autonomiczną torpedę” o nazwie Posejdon(inne języki)^[23]. Marynarka wojenna USA rozwija „widmowe” floty bezzałogowych okrętów^[24].

W 2020 r. dron Kargu 2 miał ścigać i zaatakować człowieka w Libii, według raportu ‘’Panelu Ekspertów Rady Bezpieczeństwa ONZ ds. Libii’’ opublikowanego w marcu 2021 r. Mogło to być pierwsze użycie autonomicznego „zabójczego robota” uzbrojonego w śmiercionośną broń przeciw ludziom^[25][26].

W maju 2021 r. Izrael przeprowadził atak rojem dronów bojowych kierowanych przez AI w Strefie Gazy^[27]. DARPA pracuje nad udostępnieniem amerykańskim siłom zbrojnym rojów autonomicznych śmiercionośnych dronów, liczących do 250 maszyn^[28]. W kolejnych latach pojawiały się dalsze doniesienia i ostrzeżenia dotyczące rojów oraz innych autonomicznych systemów uzbrojenia^[29].

Według dostępnych źródeł z drugiej połowy lat 2010. Federacja Rosyjska rozwijała oparte na sztucznej inteligencji pociski, drony, pojazdy bezzałogowe oraz roboty wojskowe^{[30][31][32][33][34][35]}. Armia brytyjska operacyjnie wdrożyła nowe pojazdy bezzałogowe i roboty wojskowe w 2019 r.^[36]

Izraelski minister Ayoob Kara stwierdził w 2017 r., że Izrael rozwija roboty wojskowe, w tym tak małe jak muchy^[37]. W październiku 2018 r. Zeng Yi, menedżer wysokiego szczebla chińskiej firmy zbrojeniowej Norinco, wygłosił przemówienie, w którym stwierdził, że „na przyszłych polach bitew nie będzie ludzi walczących”, a użycie śmiercionośnej broni autonomicznej w wojnie jest „nieuniknione”^[38]. W 2019 r. amerykański sekretarz obrony Mark Esper krytykował Chiny za sprzedaż dronów zdolnych do zabijania bez ludzkiego nadzoru^[39].

Wojna rosyjsko-ukraińska stała się pierwszym konfliktem na dużą skalę, w którym systemy bezzałogowe z elementami autonomii odgrywają centralną rolę na wszystkich etapach walki. Według danych podanych na konferencji Center for Strategic and International Studies (CSIS) w 2024 r. obie strony użyły łącznie ok. 2 mln dronów, a Ukraina planowała wyprodukować ponad 3 mln sztuk w 2025 r.^[40] Według ukraińskich danych wojskowych w 2024 r. drony odpowiadały za ok. 70% strat bojowych na froncie^[41].

Rosja od jesieni 2022 r. masowo wykorzystuje irańskie drony Shahed-136 (oznaczane w rosyjskiej nomenklaturze jako Geran-2) do ataków na ukraińską infrastrukturę cywilną i wojskową. Według Royal United Services Institute (RUSI) Shahed-136 jest prostą amunicją krążącą wyposażoną w nawigację GPS/GLONASS, lecz pozbawioną zdolności do autonomicznego wyboru celu w locie, co zbliża go do klasycznego pocisku manewrującego, a nie do broni autonomicznej w ścisłym znaczeniu^[42].

Rosyjska amunicja krążąca Lancet, produkowana przez grupę Kałasznikow (ZALA Aero), została wyposażona w moduły widzenia komputerowego umożliwiające rozpoznawanie i śledzenie celów. Według ukraińskiego wywiadu wojskowego (GUR) z marca 2026 r., Rosja testuje na Lancetach moduły AI oparte na procesorach Nvidia Jetson(inne języki), umożliwiające przetwarzanie obrazu w czasie rzeczywistym i kontynuowanie ataku po utracie łącza z operatorem^[43][44]. W odpowiedzi Ukraina rozwija systemy walki elektronicznej wymierzone w łącza sterujące Lanceta, co z kolei motywuje rosyjską stronę do dalszego rozwijania funkcji autonomicznych.

Obie strony konfliktu masowo stosują drony FPV (first-person view), które początkowo wymagały ciągłego sterowania przez operatora. Od 2024 r. ukraińskie i rosyjskie jednostki eksperymentują z systemami widzenia komputerowego, które pozwalają dronowi FPV kontynuować lot do celu po utracie sygnału sterującego. W 2024 r. ukraiński rząd ogłosił pierwszy przetarg na zakup 10 000 dronów FPV z systemem widzenia maszynowego (machine vision)^[45]. Dynamika ta tworzy spiralę technologiczną: większa skuteczność walki radioelektronicznej wymusza większą autonomię dronów, a ta z kolei wymaga skuteczniejszych systemów antydronowych^[45].

W toku wojny w Strefie Gazy od 2023 r. Siły Obronne Izraela wykorzystywały systemy oparte na sztucznej inteligencji do wspomagania procesu wyboru celów na skalę wcześniej niespotykaną w konfliktach zbrojnych.

System Habsora (hebr. „Ewangelia", ang. Gospel) automatycznie analizuje dane wywiadowcze i generuje rekomendacje celów budynkowych (strukturalnych). Według danych IDF w pierwszych tygodniach wojny system ten pozwalał na identyfikację do 100 celów dziennie, podczas gdy wcześniej analitycy opracowywali ok. 50 celów rocznie. Rekomendacja systemu jest przekazywana analitykowi, który decyduje o zatwierdzeniu celu^[46].

Według dziennikarskiego śledztwa +972 Magazine i Local Call z kwietnia 2024 r., opartego na relacjach sześciu izraelskich oficerów wywiadu, armia izraelska wykorzystywała system AI o nazwie Lavender do tworzenia list celów osobowych. System łączył dane z wielu źródeł wywiadowczych (nagrania wideo, przechwycone wiadomości, analiza sieci społecznych) i przypisywał każdej osobie w Gazie ocenę prawdopodobieństwa przynależności do zbrojnego skrzydła Hamasu lub Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu. Według źródeł ok. 37 000 Palestyńczyków zostało oznaczonych przez system jako podejrzani bojownicy^[47].

Powiązany system Where's Daddy śledził lokalizację osób oznaczonych przez Lavender i informował siły zbrojne, gdy osoby te wracały do domów. Według źródeł +972 Magazine bombardowania celów niskiego szczebla prowadzono niekierowanymi bombami (tzw. dumb bombs), niszcząc całe budynki mieszkalne^[47]. Źródła wskazywały, że nadzór ludzki nad rekomendacjami Lavendera był minimalny: analityk poświęcał ok. 20 sekund na weryfikację każdego celu, przy czym system miał ok. 10% poziom błędu^[47].

Eksperci ONZ ds. praw człowieka stwierdzili w kwietniu 2024 r., że ujawnienia dotyczące systemów Gospel, Lavender i Where's Daddy, w połączeniu z obniżonym nadzorem ludzkim, pomagają wyjaśnić skalę zniszczeń i ofiar cywilnych w Gazie^[48]. Użycie tych systemów wywołało debatę prawną dotyczącą zgodności z zasadami rozróżniania i proporcjonalności w międzynarodowym prawie humanitarnym^[49].

Polska rozwija własne zdolności w zakresie systemów bezzałogowych. WB Electronics Warmate, polska amunicja krążąca produkowana przez WB Group, została wyeksportowana do kilku państw (m.in. Ukrainy, Indii i ZEA) i sprawdzona bojowo. W maju 2025 r. Agencja Uzbrojenia podpisała z WB Electronics umowę ramową na dostawę ok. 10 000 sztuk bojowych i szkoleniowych egzemplarzy amunicji krążącej Warmate do 2035 r.^[50]

19 marca 2026 r. wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podpisał porozumienie powołujące Ośrodek Systemów Autonomicznych (OSA). Liderem konsorcjum jest Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, a partnerami m.in. IDEAS NCBR i Polska Grupa Zbrojeniowa. OSA ma stanowić naukowo-przemysłowe centrum integrujące wojsko, przemysł i naukę w celu skrócenia drogi od demonstratorów technologii do rozwiązań gotowych do użycia operacyjnego^[51]. Jednym z pierwszych projektów OSA jest program Pelargonia, obejmujący opracowanie amunicji krążącej o zasięgu 900 km, określanej jako „polski Shahed"^[52].

Polska pozyskała również 4 zestawy tureckich dronów Bayraktar TB2 (łącznie 24 statki powietrzne), dostarczonych w latach 2022–2024 na podstawie umowy z maja 2021 r. za 1,745 mld zł. Bayraktar TB2 jest dronem klasy MALE (medium-altitude, long-endurance), wykorzystywanym w roli rozpoznawczej i uderzeniowej. Nie jest bronią autonomiczną w ścisłym znaczeniu, ponieważ wymaga stałej kontroli operatora^[53].

W debatach w ramach Konwencji o pewnych broniach konwencjonalnych (CCW) Polska nie popiera przyjęcia prawnie wiążącego instrumentu zakazującego LAWS, argumentując m.in., że taki zakaz mógłby „poważnie podważyć postęp technologiczny". W październiku 2024 r. Polska wstrzymała się od głosu nad rezolucją L.77 Zgromadzenia Ogólnego ONZ dotyczącą LAWS^[54]. Stanowisko to jest zbliżone do pozycji większości państw NATO, które preferują regulację na poziomie norm politycznych, a nie traktatowych zakazów^[54].

Rozwój systemów autonomicznych ma szczególne znaczenie dla państw wschodniej flanki NATO, które bezpośrednio graniczą z Rosją lub Białorusią i obserwują zastosowanie tych technologii w wojnie na Ukrainie.

W październiku 2022 r. ministrowie obrony NATO zatwierdzili Autonomy Implementation Plan, określający ramy wdrażania systemów autonomicznych w strukturach Sojuszu. Dokument kładzie nacisk na interoperacyjność systemów bezzałogowych między państwami członkowskimi oraz na standardy etyczne zgodnie z zasadami odpowiedzialnego użycia AI przyjętymi przez NATO^[55].

Polska, dysponująca jedną z największych armii w NATO (docelowa liczebność 300 000 żołnierzy), rozwija systemy antydronowe jako element obrony wschodniej flanki. Na poligonie w Nowej Dębie testowany jest amerykański system antydronowy Merops produkcji Anduril Industries, przekazany Polsce w ramach współpracy sojuszniczej. System wykorzystuje radary, czujniki elektrooptyczne i algorytmy AI do wykrywania, klasyfikacji i przechwytywania dronów, a jego skuteczność w warunkach bojowych na Ukrainie oceniano na ok. 90%^[56][57][58]. Doświadczenia z Ukrainy, gdzie drony FPV i amunicja krążąca okazały się skuteczne przeciwko ciężkiemu sprzętowi pancernemu, wpływają na kształt polskiej doktryny obronnej, w szczególności na rozwój zdolności antydronowych oraz integrację systemów bezzałogowych z obroną terytorialną^[56].

Trzy klasyfikacje stopnia ludzkiej kontroli nad autonomicznymi systemami uzbrojenia zostały przedstawione przez Bonnie Docherty(inne języki) w raporcie Human Rights Watch z 2012 r.^[59]

• human-in-the-loop: człowiek musi zainicjować działanie broni (innymi słowy: nie jest w pełni autonomiczna).
• human-on-the-loop: człowiek może przerwać działanie.
• human-out-of-the-loop: brak udziału człowieka w działaniu.

Obecna polityka USA stanowi, że autonomiczne i półautonomiczne systemy uzbrojenia powinny być projektowane tak, aby dowódcy i operatorzy mogli sprawować właściwy poziom ludzkiego osądu nad użyciem siły^[60]. W komentarzu do wcześniejszej polityki USA Mark Gubrud argumentował, że polityka ta nie zakazywała takich systemów automatycznie, lecz przewidywała procedury certyfikacji dla autonomicznych systemów uzbrojenia przeznaczonych do zabijania ludzi lub użycia siły kinetycznej, które po aktywacji wybierają i zwalczają cele bez dalszej interwencji człowieka^[61]. Gubrud wskazywał też, że „półautonomiczne” systemy typu hunter-killer, które autonomicznie identyfikują i atakują cele, nie wymagały nawet takiej certyfikacji^[61]. Zastępca sekretarza obrony Robert O. Work powiedział w 2016 r., że Departament Obrony „nie przekaże maszynie śmiercionośnej władzy do podjęcia decyzji”, ale może być zmuszony do ponownego rozważenia tego, ponieważ „reżimy autorytarne” mogą to zrobić^[62]. W październiku 2016 r. prezydent Barack Obama stwierdził, że na początku swojej kariery obawiał się przyszłości, w której prezydent USA korzystający z wojny dronów mógłby „prowadzić niekończące się wojny na całym świecie, wiele z nich skrycie, bez jakiejkolwiek rozliczalności lub demokratycznej debaty”^[63][64]. W latach 2018–2021 kwestie bezpieczeństwa związane z AI w USA analizowała m.in. National Security Commission on Artificial Intelligence^[65][66]. 31 października 2019 r. Defense Innovation Board Departamentu Obrony USA opublikowała projekt raportu przedstawiającego pięć zasad dla uzbrojonej AI oraz 12 rekomendacji dotyczących etycznego użycia sztucznej inteligencji przez Departament Obrony, które miałyby zapewnić, że operator ludzki zawsze będzie mógł „zajrzeć do czarnej skrzynki” i zrozumieć proces łańcucha decyzyjno-uderzeniowego (kill chain). Kluczową kwestią pozostaje sposób wdrożenia tych rekomendacji^[67].

Stuart Russell, profesor informatyki na University of California, Berkeley, wskazywał na obawy etyczne związane z LAWs, argumentując, że głównym problemem tego typu systemów jest trudność odróżniania walczących od cywilów^[68].

Część ekonomistów^[69] i prawników obawia się, że LAWs mogłyby naruszać międzynarodowe prawo humanitarne, w szczególności zasadę rozróżniania (wymóg rozróżnienia walczących od cywilów) oraz zasadę proporcjonalności (wymóg proporcjonalności szkód cywilnych do celu wojskowego)^[70].

Ten argument bywa przywoływany jako powód, by zakazać „zabójczych robotów” w ogóle. Niektórzy autorzy kwestionują jednak, czy argument ten odnosi się do wszystkich LAWs, w szczególności tych, które nie naruszają międzynarodowego prawa humanitarnego^[71][72][73].

Raport Congressional Research Service z 2021 r. stwierdza, że „nie istnieją krajowe ani międzynarodowe zakazy prawne dotyczące rozwoju lub użycia LAWs”, przy jednoczesnym odnotowaniu trwających rozmów w ramach ONZ w Konwencji o pewnych broniach konwencjonalnych (CCW)^[74].

Niektórzy twierdzą, że LAWs zacierają granice odpowiedzialności za konkretne zabójstwo^[75][69]. Filozof Robert Sparrow argumentuje, że autonomiczne systemy są przyczynowo, ale nie moralnie odpowiedzialne, podobnie jak dzieci-żołnierze. W każdym z tych przypadków istnieje ryzyko okrucieństw bez odpowiedniego podmiotu, którego można pociągnąć do odpowiedzialności, co narusza jus in bello^[76]. Thomas Simpson i Vincent Müller argumentowali, że śmiercionośne autonomiczne systemy uzbrojenia (LAWS) mogą poprawiać dokumentowanie przebiegu działań bojowych oraz ułatwiać przypisywanie odpowiedzialności za użycie siły i ściganie zbrodni wojennych^[77]. Vincent Boulanin, Neil Davison, Netta Goussac i Moa Peldán Carlsson wskazywali natomiast, że jednym z praktycznych sposobów ograniczania ryzyk prawnych związanych z autonomią w systemach uzbrojenia jest ograniczanie ich użycia do środowisk, w których nie występują cywile ani obiekty cywilne, na przykład przez morskie i powietrzne strefy wyłączenia; zarazem podkreślali, że środki te nie zwalniają użytkowników z obowiązków wynikających z międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym z dokonywania ocen dotyczących rozróżniania, proporcjonalności i środków ostrożności w ataku^[78].

Możliwość istnienia LAWs wywołała szeroką debatę, zwłaszcza wokół wizji „zabójczych robotów” działających samodzielnie w bliskiej lub dalszej przyszłości. Grupa Campaign to Stop Killer Robots(inne języki) powstała w 2013 r. W lipcu 2015 r. ponad 1000 ekspertów od sztucznej inteligencji podpisało list ostrzegający przed zagrożeniem wyścigu zbrojeń sztucznej inteligencji i wzywający do zakazu broni autonomicznej. List został przedstawiony w Buenos Aires podczas 24. International Joint Conference on Artificial Intelligence (IJCAI-15) i został współpodpisany m.in. przez Stephena Hawkinga, Elona Muska, Steve’a Wozniaka, Noama Chomsky’ego, współzałożyciela Skype’a Jaana Tallinna(inne języki) i współzałożyciela Google DeepMind Demisa Hassabisa^[79][80].

Według PAX For Peace (jednej z organizacji założycielskich Campaign to Stop Killer Robots), w pełni zautomatyzowana broń obniży próg rozpoczęcia wojny, ponieważ żołnierze zostaną usunięci z pola walki, a opinia publiczna będzie bardziej oddalona od doświadczania wojny, dając politykom i decydentom większą swobodę w decydowaniu o tym, kiedy i jak prowadzić wojnę^[81]. Ostrzegają też, że po wdrożeniu takie systemy utrudnią demokratyczną kontrolę nad wojną, przed czym przestrzegał również autor powieści Kill Decision i specjalista IT Daniel Suarez: według niego może to scentralizować władzę w rękach bardzo niewielu osób, ponieważ do prowadzenia wojny potrzeba będzie bardzo mało ludzi^[81].

Strona internetowa autonomousweapons.org prezentuje argumenty przeciw rozwojowi LAWs i gromadzi materiały dotyczące etycznych oraz prawnych aspektów tej debaty. Publikuje też informacje o międzynarodowych spotkaniach i artykułach badawczych dotyczących LAWs^[82].

Stolica Apostolska wielokrotnie wzywała społeczność międzynarodową do zakazu użycia LAWs. W listopadzie 2018 r. arcybiskup Ivan Jurkovic, stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ, stwierdził, że „aby zapobiec wyścigowi zbrojeń oraz wzrostowi nierówności i niestabilności, imperatywnym obowiązkiem jest działać niezwłocznie: teraz jest czas, aby zapobiec temu, by LAWs stały się rzeczywistością wojny jutra”. Kościół obawia się, że te systemy uzbrojenia mają zdolność nieodwracalnej zmiany natury wojny, tworzą dystans wobec ludzkiej sprawczości i stawiają pod znakiem zapytania człowieczeństwo społeczeństw^[83].

Według stanu na 29 marca 2019 r. większość rządów reprezentowanych na spotkaniu ONZ poświęconym tej kwestii opowiadała się za zakazem LAWs^[84]. Mniejszość rządów, w tym Australii, Izraela, Rosji, Wielkiej Brytanii i USA, sprzeciwiała się zakazowi^[84]. Stany Zjednoczone twierdziły, że autonomiczna broń pomogła zapobiec zabijaniu cywilów^[85].

W grudniu 2022 r. głosowanie San Francisco Board of Supervisors(inne języki) nad upoważnieniem policji San Francisco do użycia LAWs przyciągnęło ogólnokrajową uwagę i wywołało protesty^[86][87]. Rada odwróciła tę decyzję na kolejnym posiedzeniu^[88].

Trzecie podejście polega na regulowaniu użycia autonomicznych systemów uzbrojenia zamiast ich zakazywania^[89]. Kontrola zbrojeń w obszarze wojskowej AI prawdopodobnie wymagać będzie instytucjonalizacji nowych norm międzynarodowych, ujętych w skutecznych specyfikacjach technicznych połączonych z aktywnym monitorowaniem oraz nieformalną dyplomacją „Track II” społeczności ekspertów, wraz z prawnym i politycznym procesem weryfikacji^{[90][91][92][93]}. W 2021 r. Departament Obrony USA zwrócił się o dialog z Chińską Armią Ludowo-Wyzwoleńczą na temat uzbrojenia autonomicznego wspieranego przez AI, lecz spotkał się z odmową^[94].

W 2023 r. odbył się szczyt z udziałem 60 państw, poświęcony odpowiedzialnemu użyciu AI w domenie wojskowej^[95].

22 grudnia 2023 r. przyjęto rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ wspierającą międzynarodową dyskusję na temat obaw związanych z LAWs. Głosowanie zakończyło się wynikiem: 152 za, cztery przeciw i 11 wstrzymujących się^[96].

2 grudnia 2024 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję A/RES/79/62 stosunkiem głosów 166 za, 3 przeciw i 15 wstrzymujących się. Rezolucja ustanowiła otwarte nieformalne konsultacje na 2025 r. w Nowym Jorku, poświęcone wyzwaniom związanym z autonomicznymi systemami uzbrojenia, z udziałem państw członkowskich, organizacji międzynarodowych, MKCK, organizacji pozarządowych i środowisk naukowych^[97][98].

Europejskie rozporządzenie o sztucznej inteligencji (AI Act), które weszło w życie w 2024 r., w art. 2 ust. 3 wyraźnie wyłącza ze swojego zakresu systemy AI wprowadzone na rynek lub używane do celów wojskowych, obronnych lub bezpieczeństwa narodowego, pozostawiając regulację wojskowej AI w gestii państw członkowskich i prawa międzynarodowego^[99].

• amunicja krążąca
• inwazja Rosji na Ukrainę (2022)
• rój dronów
• wojna dronowa
• wyścig zbrojeń sztucznej inteligencji

• JoshJ. Toussaint-Strauss JoshJ., AliA. Assaf AliA., JosephJ. Pierce JosephJ., RyanR. Baxter RyanR., How killer robots are changing modern warfare – video, [w:] The Guardian, 24 lutego 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2023-02-27]  (ang.). typ?
• ChristofCh. Heyns ChristofCh., Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, A/HRC/23/47, „UN General Assembly, Human Rights Council”, 23 (3), 2013  (ang.).
• ArminA. Krishnan ArminA., Killer robots: Legality and ethicality of autonomous weapons, Ashgate, 2009 .
• Autonomous killer robots are probably good news, [w:] Vincent C.V.C. Müller Vincent C.V.C., w: [[Ezio Di Nucci]]; Filippo Santoni de Sio (red.), ''Drones and responsibility: Legal, philosophical and socio-technical perspectives on the use of remotely controlled weapons'', Ashgate, 2016, s. 67–81  (ang.).
• DanD. Saxon DanD., Fighting Machines: Autonomous Weapons and Human Dignity, University of Pennsylvania Press, 2022, ISBN 978-0-8122-9818-5  (ang.).
• Noel E.N.E. Sharkey Noel E.N.E., Automating Warfare: lessons learned from the drones, „Journal of Law, Information & Science”, 21 (2), 2012 .
• Thomas W.T.W. Simpson Thomas W.T.W., Vincent C.V.C. Müller Vincent C.V.C., Just war and robots’ killings, „The Philosophical Quarterly”, 66 (263), 2016, s. 302–322 .
• PeterP. Singer PeterP., Wired for war: The robotics revolution and conflict in the 21st Century, Penguin, 2009 .
• US Department ofU.D. Defense US Department ofU.D., Directive 3000.09, Autonomy in Weapon Systems [online], 2012 .
• US Department ofU.D. Defense US Department ofU.D., Unmanned Systems Integrated Road Map FY2013-2038 [online], 2013 [zarchiwizowane z adresu 2014-01-02] .
• The Ethics of Autonomous Weapons Systems [online], Seminar at UPenn, 2014 [zarchiwizowane z adresu 2020-10-25] .
• NicN. Fleming NicN., Why we should limit the autonomy of AI-enabled weapons, „Nature”, 29 października 2025 .