Centrum Nauki Kopernik w Warszawie 📖 Wikipedia

Ten artykuł dotyczy centrum nauki. Zobacz też: Centrum Nauki Kopernik (stacja metra).

Centrum Nauki Kopernik w Warszawie

Centrum Nauki Kopernik
Państwo	Polska
Miejscowość	Warszawa
Adres	ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 00-390 Warszawa
Data założenia	1 czerwca 2005, otwarcie 5 listopada 2010
Dyrektor	Robert Firmhofer
Położenie na mapie Warszawy Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Położenie na mapie Polski Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
52°14′31″N 21°01′42″E/52,241944 21,028333
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Centrum Nauki Kopernik w Warszawie (CNK) – centrum nauki znajdujące się przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 w Warszawie. Centrum inspiruje do doświadczania, rozumienia świata i odpowiedzialnego działania, dążąc do tego, aby ludzie kształtowali świat przyjazny dla siebie i natury, rozwijając i stosując naukę^[1]. Centrum jest otwarte dla publiczności od 5 listopada 2010 roku.

Pomysłodawcą Centrum Nauki Kopernik był Łukasz Turski, profesor fizyki teoretycznej, popularyzator nauki zajmujący się także upowszechnianiem fizyki. Instytucja, powołana w 2005 roku, otrzymała nazwę na cześć wielkiego astronoma i odkrywcy, Mikołaja Kopernika. Jego działalność badawcza, oparta na obserwacji, analizie i weryfikowaniu hipotez, jest często wskazywana jako przykład podejścia naukowego i krytycznego myślenia, którego upowszechnianiem zajmuje się Centrum Nauki Kopernik^[1]. Centrum finansowane jest przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej^[2]

W latach 2007–2008 Centrum Nauki Kopernik dwukrotnie zostało wyróżnione nagrodą Popularyzator Nauki, przyznawaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz serwis „Nauka w Polsce” Polskiej Agencji Prasowej.

Centrum Nauki Kopernik od 2008 jest też, wraz z Polskim Radiem, współorganizatorem Pikniku Naukowego^[3].

W 2011 Centrum gościło konferencję ECSITE (European Network of Science Centres and Museums) – jedno z największych wydarzeń w środowisku centrów nauki i muzeów na świecie^[4] W 2025 konferencja odbyła się w Koperniku po raz drugi^[5][6].

Od nazwy Centrum pochodzi nadana w marcu 2013 nazwa stacji centralnego odcinka II linii warszawskiego metra, uruchomionej w marcu 2015 i zlokalizowanej na południe od gmachu Centrum, w pobliżu skrzyżowania ulic Tamki i Wybrzeża Kościuszkowskiego^[7].

Zwiedzający mogą poznawać zjawiska przyrody i prawa nauki poprzez samodzielne przeprowadzanie doświadczeń na interaktywnych wystawach, a także uczestnicząc w warsztatach i pokazach naukowych. Mogą też poznawać Kosmos i poszerzać swoją wiedzę na temat technologii kosmicznych, oglądając popularnonaukowe filmy oraz pokazy na żywo w Planetarium.

W 2025 obiekt zwiedził 14-milionowy zwiedzający^[8]. Dyrektorem instytucji jest Robert Firmhofer^[9][10]

Kadencja 2024–2029^[10]: prof. Aleksander Bursche (Przewodniczący Rady), Marjolein van Breemen, Catherine Franche, dr Agnieszka Jacobson-Cielecka, prof. Dariusz Jemielniak, prof. dr hab. Małgorzata Kossowska, Maria Mach, prof. dr. hab. Szymon Malinowski, Mirella Panek-Owsiańska, prof. Tomasz Sowiński, dr Barbara Streicher, Rosalia Vargas, dr Jędrzej Witkowski, Hanna Wróblewska, Jakub Wygnański, dr Przemysław Wielowiejski.

• początek 2004 – powołanie przez Prezydenta Warszawy Lecha Kaczyńskiego Zespołu ds. Centrum Nauki, początek prac nad projektem
• czerwiec 2005 – podpisanie „Umowy o utworzeniu wspólnej instytucji kultury pn. Centrum Nauki Kopernik” przez prezydenta m.st. Warszawy, ministra nauki i informatyzacji oraz ministra edukacji narodowej i sportu
• grudzień 2005 – rozstrzygnięcie międzynarodowego konkursu na projekt architektoniczny budynku Centrum Nauki Kopernik – wygrało go przedsiębiorstwo RAr-2 Laboratorium Architektury z Rudy Śląskiej
• maj 2006 – przyjęcie przez Radę Ministrów Programu Wieloletniego pn. Ekspozycja Centrum Nauki Kopernik
• czerwiec 2006 – premiera wystawy objazdowej Eksperymentuj!
• lipiec 2006 – rejestracja instytucji kultury pod nazwą Centrum Nauki Kopernik
• listopad 2006 – rozstrzygnięcie przetargu na dwa działy wystawy stałej: Świat w ruchu oraz Człowiek i środowisko (wygrało konsorcjum przedsiębiorstw holenderskich Bruns and NortherLight).
• październik 2007 – ogłoszenie przez Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta przetargu na budowę gmachu Centrum Nauki Kopernik
• grudzień 2007 – rozstrzygnięcie przetargu na dział wystawy stałej Korzenie Cywilizacji (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Huettinger)
• czerwiec 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na wykonawcę budynku Centrum – wygrało przedsiębiorstwo Warbud S.A.
• lipiec 2008 – podpisanie umowy na wykonanie budynku Centrum Nauki Kopernik pomiędzy Stołecznym Zarządem Rozbudowy Miasta a przedsiębiorstwem Warbud, uroczystość wbicia pierwszej łopaty pod budynek Centrum i rozpoczęcie budowy przez przedsiębiorstwo Warbud
• październik 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie części wystawy stałej – Strefy światła (wygrało przedsiębiorstwo Hüttinger)
• listopad 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie Galerii dla młodzieży (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Archimedes)
• 5 listopada 2010 – otwarcie dla publiczności pierwszego modułu budynku wraz z większością wystaw stałych
• 6 grudnia 2010 – otwarcie Teatru Robotycznego
• 31 stycznia 2011 – Planetarium ma swoją nazwę „Niebo Kopernika” i logo
• 3 marca 2011 – otwarcie galerii dla młodzieży – RE: generacji
• 19 czerwca 2011 – otwarcie planetarium – Niebo Kopernika
• 15 lipca 2011 – udostępnienie publiczności parku Odkrywców
• 18 października 2011 – otwarcie laboratorium chemicznego
• 15 listopada 2011 – ruszyła pracownia biologiczna
• 6 grudnia 2011 – udostępnienie publiczności pracowni robotycznej
• 20 grudnia 2011 – otwarcie laboratorium fizycznego

Centrum Nauki Kopernik powstało nad Wisłą, w sąsiedztwie Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, mostu Świętokrzyskiego i stacji metra Centrum Nauki Kopernik. Zostało wybudowane nad tunelem Wisłostrady, u zbiegu Wybrzeża Kościuszkowskiego i ul. Zajęczej. Konstrukcja budynku nie opiera się na tunelu Wisłostrady. Budynek oparty jest na sprężonych dźwigarach podpartych po obydwu stronach tunelu^[11].

Pierwszy moduł budynku Centrum został otwarty 5 listopada 2010 wraz z pięcioma galeriami (Świat w ruchu, Człowiek i środowisko, Korzenie cywilizacji, Strefa światła, Bzzz!). Koszt powstania obiektu wyniósł ponad 365 mln zł^[12], w tym dotacja z UE 207 mln zł^[13]

Autorem projektu w branży architektonicznej jest RAr-2 Laboratorium Architektury Gilner + Kubec z Rudy Śląskiej, wyłonione w konkursie rozstrzygniętym w grudniu 2005. Projekty branż konstrukcyjnej i instalacyjnej powstały w przedsiębiorstwie Buro Happold^[14].

Planetarium działające od 19 czerwca 2011 roku zlokalizowane jest nad Wisłą na północ od Mostu Świętokrzyskiego i połączone łącznikiem z budynkiem głównym, w którym znajdują się Wystawy. Zaprojektowane zostało przez tę samą pracownię architektoniczną – Laboratorium Architektury Gilner + Kubec. Oparte jest na konstrukcji stalowej, pokrytej bursztynowym szkłem.

W 2017 rozstrzygnięto konkurs na nowy budynek CNK, nazwany Pracownią Przewrotu Kopernikańskiego. Wygrał go wrocławski oddział niemieckiej pracowni Heinle Wischer und Partner. Pracownia znajduje się pod adresem Wybrzeże Kościuszkowskie 18, przy zjeździe z mostu Świętokrzyskiego wzdłuż ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie, zajmując część obszaru wcześniej istniejących tu parku Odkrywców i parkingu.

Budowa rozpoczęła się w sierpniu 2020, a budynek został oddany do użytku 31 marca 2023^[15].

Znajdujący się w Warszawie kompleks architektoniczny, będący siedzibą Kopernika, obejmuje:

• budynek w kształcie litery L o dwóch kondygnacjach naziemnych o powierzchni 15 tys. m², pomieści wystawy stałe i czasowe, laboratoria i pracownie, centrum konferencyjne, kawiarnie i restauracje, a także część biurową. Dach funkcjonuje jako zielony ogród, otwarty dla zwiedzających od maja do października, a w kondygnacji podziemnej zlokalizowane są warsztat i magazyny oraz parking
• multimedialne planetarium z kopułą o średnicy 16 metrów, usytuowane w bryle przypominającej wyglądem głaz narzutowy – znajdzie się tu też platforma widokowa
• Pracownię Przewrotu Kopernikańskiego – ośrodek badawczo-rozwojowy znajdujący się przy zjeździe z mostu Świętokrzyskiego, przy ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie 18;
• pawilon 512, letni pawilonem wystawowym, usytuowany w skarpie wiślanej w poziomie nadrzecznych bulwarów rekreacyjnych, pomiędzy mostem Świętokrzyskim a planetarium, zamyka park Odkrywców od strony Wisły. Swoją nazwę bierze od 512. kilometra szlaku żeglownego Wisły, na którego wysokości się znajduje
• scenę letnią ulokowaną między budynkiem Wystaw, Planetarium a Pawilonem 512

Na Wystawy Centrum Nauki Kopernik składają się wystawy stałe (Strefa Eksperymentowania, Przyszłość jest dziś i Bzzz!) oraz aktualna wystawa czasowa (o ile akurat jest w Koperniku), Teatr Wysokich Napięć i Teatr Robotyczny, stacje badawcze LivingLAB-u, przestrzeń warsztatowa Majsternia, a w weekendy także stacje doświadczalne i zajęcia w Laboratoriach.

W Koperniku nie ma przewodników ani ścieżek zwiedzania, każdy zwiedza we własnym rytmie i sam decyduje, w jakiej kolejności to robi. Na Wystawach pracują animatorzy (w czerwonych koszulkach), których można zapytać o to, jak działa dany eksponat i jakie zjawisko ukazuje.

Wystawy stałe to trwała część oferty Kopernika, regularnie wzbogacana o nowe eksponaty.

W kwietniu 2018 roku zmieniono koncepcję wystaw i otwarto Strefę Eksperymentowania w nowej odsłonie. Jest to ogromna, otwarta przestrzeń zajmująca większą część pierwszego piętra Kopernika, poświęcona człowiekowi i przyrodzie. Można tu samodzielnie eksperymentować przy ponad 200 eksponatach^[16]. Czeka tu także robot Mikołaj Kopernik, który odpowiada na pytania zwiedzających wykorzystując do tego sztuczną inteligencję^[17]

W części skupiającej zjawiska fizyczne znajdują się eksponaty związane z falami, prądem, płynami czy zjawiskami chaotycznymi. Można udać się na spacer z żyroskopową walizką czy zbudować magnetyczny most. Zwiedzający dowie się również, za co Einstein dostał nagrodę Nobla i dostrzeże promieniowanie kosmiczne^[16].

W części poświęconej człowiekowi i przyrodzie można sprawdzić jak zmysły i umiejętności pozwalają odbierać, interpretować i opisywać świat oraz przetestować możliwości własnego ciała (wrażliwość na światło, postrzeganie kolorów czy podatność na iluzje). Części wystawy zajmują eksponaty ilustrujące procesy biologiczne zachodzące w przyrodzie. Na własne oczy można zobaczyć fotosyntezę, przyjrzeć się stułbiom i rozrastającym się grzybom. Zwiedzający zapozna się tu również ze zjawiskami dotyczącymi światła, dowie się jak powstają kolory oraz „rozwinie tęczę”^[16].

Galeria jest przeznaczona dla dzieci do 6. roku życia i w przystępny dla nich sposób porusza zagadnienia związane z przyrodą. Przestrzeń zaprojektowano tak, aby wykorzystać potrzebę ruchu dzieci. Stymuluje ona do nieskrępowanego eksperymentowania i samodzielnego odkrywania zjawisk. Dzieci uczą się tu przez działanie i towarzyszące zabawie emocje.^[18]

Wystawa koncentruje się na bliskiej przyszłości, której doświadczy większość z nas. Pomaga poznać i zrozumieć wyzwania współczesnego świata w całej ich złożoności. Ukazuje różne rozwiązania technologiczne i zachęca do spojrzenia na nie w sposób krytyczny. Zwraca także uwagę na relacje między osobistymi wartościami i wartościami innych ludzi^[19]

Pierwsza jej część skłania do przemyśleń o granicach zaufania, prywatności, intymności, poczuciu bezpieczeństwa oraz o nowych definicjach sztuki i kreatywności. Eksponaty podzielone są na cztery strefy tematyczne: podstawy AI, relacje, twórczość i zaufanie.

Druga część wystawy koncentruje się na wyobrażeniach o przyszłym świecie jako naszym miejscu do życia. Mówi o degradacji środowiska naturalnego, globalnym ociepleniu, miastach przyszłości. Podzielona jest na trzy strefy tematyczne: klimat, populacja, bioróżnorodność.

Trzecia część ekspozycji skłania do zastanowienia się nad granicami troski o zdrowie i jakość życia. Eksponaty prezentowane są w trzech grupach tematycznych: terapie przyszłości, części zamienne, generowanie człowieka.

W Teatrze Robotycznym grają RoboTheSpiany. Można obejrzeć spektakle: „O królewiczu Ferrycym i królewnie Krystali” na podstawie Bajek robotów Stanisława Lema oraz „Tajemnica Pustej Szafy, czyli Duchy z czwartego wymiaru” na podstawie powieści „Flatland: A Romance of Many Dimensions” Edwina Abotta. Robotom głosów użyczyli wybitni polscy aktorzy, m.in. Wiktor Zborowski, Marian Opania czy Piotr Fronczewski^[20][21].

Zwiedzający zamknięty w klatce Faradaya może zobaczyć spektakle, których głównym bohaterem jest prąd elektryczny oraz pokazy Grupy Pokazowej prezentującej eksperymenty z różnych dziedzin nauki^[22][23].

Majsternia to miejsce, w którym każdy z odwiedzających, niezależnie od wieku, wiedzy i umiejętności samodzielnie podejmuje wyzwania inżynieryjne, naukowe, logiczne, mając do dyspozycji przedmioty codziennego użytku – słomki, papier, spinacze, kulki, gumki. Bez dokładnych instrukcji, bez ocen, bez limitów czasowych. W Majsterni prowadzone są także tematyczne warsztaty konstruktorskie dla grup szkolnych. Na zajęciach wykorzystywane są głównie materiały z odzysku, zgodnie z obowiązującą w Koperniku zasadą 3U – unikaj kupowania zbędnych rzeczy, użyj ponownie, utylizuj^[24][25].

Warsztaty odbywają się w przestrzeni wystaw i poruszają różnorodne tematy. W swobodnej atmosferze i małej grupie osób można zaobserwować ciekawe zjawiska, rozwiązać naukowe zagadki i samodzielnie wykonać różne zadania.

W wybrane weekendy na Wystawach Centrum Nauki Kopernik można spotkać naukowców – badaczy, wykładowców akademickich oraz członków studenckich kół naukowych, którzy w ciekawy i przystępny sposób przybliżają zwiedzającym rozmaite zagadnienia z różnych dziedzin nauki.

Galeria prezentowała historię cywilizacji ludzkiej i jej najważniejsze wynalazki np.: radio, internet czy film. Eksponatami i stanowiskami na wystawie były m.in.: stanowiska z archiwalnymi nagraniami Polskiego Radia, stanowiska dotyczące historii malarstwa i architektury, instalacja ukazująca historię koła (od kół kamiennych i drewnianych poprzez koła samochodowe i rowerowe do płyt winylowych i kompaktowych). Część eksponatów umożliwiała słuchanie modlitw największych religii, a także przyjrzenie się trójwymiarowemu modelowi Kamienia z Rosetty. Tzw. odgłosy cywilizacji obecne na wystawie były zgrupowane wokół dźwięków m.in.: paryskiego metra, rynku w Kalkucie czy kas w supermarkecie. Na terenie galerii ustawiono także robota wzorowanego na postaci Elektrybałta wymyślonej przez Stanisława Lema. Elektrybałt może na podstawie podanych przez zwiedzającego trzech słów ułożyć m.in. limeryk, epitafium czy sonet^[26][27].

Galeria przeznaczona była dla tzw. młodych dorosłych. Wiele eksponatów odwoływało się do zjawisk psychologicznych i socjologicznych. Można tu było skorzystać ze studia wyposażonego w technologię blue box, sprawdzić się jako mówca w parlamencie albo wysłać swój komunikat na pokład sondy Pioneer 10. Były tu również dostępne reactable oraz dyskoteka generująca energię elektryczną z ruchu korzystających z niej^[28].

Wystawa poświęcona jest zagadnieniom związanym z optyką, iluzją optyczną, postrzeganiem rzeczywistości przez zmysły, a także budowie ludzkiego oka. Wyprodukowana została przez Szwajcarskie Centrum Nauki Technorama, choć znajdują się na niej także pracę polskiego projektanta Oskara Zięty. Wystawa gościła już wcześniej w CNK ^[29][30].

Wystawa dotyczyła trucizn, zwierząt jadowitych, a także wykorzystania trucizn w medycynie. Na wystawie, w zabezpieczonych terrariach, znajdowało się ponad 30 gatunków jadowitych zwierząt^[31].

Wystawa dotyczyła dźwięków oraz tworzenia ich. Zwiedzający mogli między innymi zbadać jaki wpływ na wydawany dźwięk ma rodzaj materiału z którego zbudowany jest instrument.^[32]. Raz w miesiącu, razem z innymi głośnymi eksponatami, wystawa była wyłączana w ramach ciche godziny mającej ułatwić zwiedzanie osobom z nadwrażliwością sensoryczną^[33].

Wystawa dotyczyła rowerów, ich budowy, historii oraz zagadnień fizyczną związanych z jazdą na rowerze. Składały się na nią zarówno interaktywne eksponaty, jak i kolekcja jedno- i wielośladów – od tych najstarszych, zabytkowych po współczesne^[34].

Wystawa pochodzi ze Szwajcarskiego Centrum Nauki Technorama^[35]. Eksponaty dotyczą mierzenia ludzkiego ciała (wysokość, refleks, głośność krzyku itd.). W otwarciu wystawy brali udział sportowcy Tomasz Majewski i Monika Pyrek^[36].

Na wystawę Powietrze – więcej niż nic złożyło się 45 interaktywnych eksponatów, które pomagały odkryć i docenić właściwości powietrza. Eksponatami i stanowiskami na wystawie były m.in. Półkule magdeburskie, Rower ze śmigłem, Fontanny w szkle, Latający dywan, Sznur w strudze powietrza, Próżniowe działo, Poczta pneumatyczna^[37]. Po zamknięciu wystawy eksponat Powietrzna fontanna został w Koperniku^[38].

Płyń lub Giń, Obywatele w medycynie, Lustra, Mikroświat, Wszechświat i Cząstki, Zapach – niewidzialny kod, Wszystko Gra, Miejsce Odległe, Surowe Formy^[39].

Centrum Nauki Kopernik prowadzi we współpracy z partnerami zewnętrznymi wieloletnie programy edukacyjne mające wspierać edukację pozaformalną, edukację kosmiczną, rozwój nauczycieli, czy rozwój kompetencji XXI wieku.

Konferencja dla Nauczycieli, edukatorów, rodziców w edukacji domowej, młodzieży, przedstawicieli środowisk akademickich, naukowych, samorządowych i pozarządowych której celem jest podejmowanie dyskusje o edukacji i wyzwaniach, które stawiają przed nią realia XXI wieku^[40].

Pierwsza konferencja odbyła się w październiku 2007 roku w II Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Batorego w Warszawie i do czwartej edycji w 2010 roku odbywała się w różnych miejscach w Warszawie. W 2011 roku po otwarciu budynku Centrum Nauki Kopernik, między 26 a 28 sierpnia odbyła pierwsza edycja Konferencji w siedzibie organizatora. Od tamtego czasu konferencja odbywa się rokrocznie. W 2025 roku odbyła się osiemnasta edycja konferencji o podtytule "Wolność, wiedza, wspólnota – technologie cyfrowe w edukacji"^[41].

W ramach konferencji zostało opublikowane online 6 publikacji pokonferencyjnych dostępnych na stronie organizatora^[40].

Niebo Kopernika to planetarium, w którym odbywają się nie tylko pokazy gwiezdnego nieba i filmów. Seanse poruszają różnorodne tematy popularnonaukowe – astronomiczne, przyrodnicze, a także etnograficzne.

Pokazy wyświetlane są na sferycznym ekranie otaczającym widownię ze wszystkich stron. Dzięki takiemu rozwiązaniu widzowie mają poczucie zanurzenia w wyświetlanym świecie, a wrażenie to jest potęgowane przez system nagłośnieniowy rozmieszczony dookoła kopuły.

W laboratoriach Centrum Nauki Kopernik mogą eksperymentować wszyscy, którzy ukończyli 13 lat (dla grup zorganizowanych od wtorku do piątku) i 9 lat w weekendy (tzw. minilaby dla turystów indywidualnych). W laboratorium biologicznym publiczność poznaje czym są, m.in. termocykler, zestaw do elektroforezy, komora laminarna czy pipeta automatyczna. W pracowni chemicznej zwiedzający mogą wyprodukować wodór, wytworzyć prąd w wyniku reakcji chemicznej oraz wykonać mydło w wyniku reakcji zmydlania tłuszczów. W pracowni robotycznej zwiedzający mogą zbudować lub zaprogramować swojego robota. W laboratorium fizycznym działania koncentrują się na świetle, falach, zjawiskach termicznych i akustycznych, a także na cząstkach elementarnych^[42].

W laboratorium biologicznym Centrum wyhodowano w 2019 pierwszą w Polsce porcję czystego mięsa (mięso kurczaka). Wykonawcą trwającego 2 miesiące eksperymentu był Stanisław Łoboziak. Potrawę sporządzoną z tak uzyskanego mięsa publicznie spożył dyrektor Centrum Robert Firmhofer^[43].

Pracownia Przewrotu Kopernikańskiego to interdyscyplinarny ośrodek badawczo-rozwojowy Centrum Nauki Kopernik, w którym powstają innowacyjne rozwiązania edukacyjne. Zespół Pracowni tworzą naukowcy różnych specjalności, edukatorzy, projektanci, inżynierowie oraz twórcy nowych technologii. Zespół specjalizuje się w badaniu procesów uczenia się i rozwijaniu nowatorskich metod nauczania, wspierających rozwój kompetencji niezbędnych w XXI wieku. Tutaj tworzone są nowe wystawy, eksponaty, pomoce edukacyjne i scenariusze zajęć, interdyscyplinarne projekty, wydarzenia.

Działalność PPK obejmie^[44] :

• tworzenie eksponatów, pomocy edukacyjnych, scenariuszy zajęć
• badania użyteczności gotowych produktów
• tworzenie formatów komunikacji naukowej
• opracowywanie metod projektowania rozwiązań edukacyjnych z udziałem przyszłych użytkowników
• rozwijanie wiedzy o środowisku uczenia się oraz praktykach naukowych i edukacyjnych uczniów i nauczycieli

W budynku Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego^[45] mieszczą się pokoje badań, pracownie fokusowe i rozwojowe, sale warsztatowe, prototypownia, warsztaty stolarski i CNC, montażownia oraz interdyscyplinarne laboratoria: biologiczno-chemiczne i fizyczno-technologiczne. Częścią Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego jest również LivingLab zlokalizowany w budynku głównym Centrum Nauki Kopernik, w przestrzeni Wystaw.

W 2023 znajdowało się w nim ponad 250 typów urządzeń, w tym m.in. 34 zaawansowane technologicznie mikroskopy, 17 robotów przemysłowych, sondy pomiarowe, duże maszyny warsztatowe (sterowana komputerowo tokarka, przemysłowa wycinarka laserowa) i drukarki 3D^[46].

Rozwiązaniami edukacyjnymi, które powstały w ośrodku badawczo-rozwojowym PPK są m.in. "ORBIUM"^[47], "Przestrzeń ma znaczenie"^[48], zestawy edukacyjne^[49]

Centrum Konferencyjne Kopernik znajduje się w środkowej części budynku Centrum Nauki Kopernik na ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie w Warszawie. Na Centrum Konferencyjne składają się zespół sal konferencyjnych oraz sala audytoryjna, mogące pomieścić łącznie około 700 osób. Rocznie odbywa się tu średnio 100 wydarzeń komercyjnych i 50 programowych, w tym konferencje, wykłady, spotkania i festiwale^[50].

Wystawa Eksperymentuj! to pierwsza wystawa wykonana przez Centrum Nauki Kopernik. Miała swoją premierę w czerwcu 2006 podczas Pikniku Naukowego; od września 2006 odwiedzała szkoły i ośrodki kulturalne w całej Polsce. W dniach 10–19 listopada 2006 była pokazywana na Katalońskim Tygodniu Nauki w Barcelonie; a w dniach 21–22 lutego 2007 – podczas festiwalu „Veda na Radnici” w Brnie. Wystawa składa się ze stanowisk, na których zwiedzający samodzielnie przeprowadzają doświadczenia z różnych dziedzin nauki: fizyki, chemii, biologii, matematyki i dzięki temu mogą zrozumieć dane zjawisko. Przy każdym stanowisku znajduje się krótkie wyjaśnienie fenomenów. W latach 2018–2019 wystawa stała się częścią projektu „Nauka dla Ciebie”, wizytując różne miejscowości w Polsce w formie tzw. „Naukobusu”^[51][52][53].

Centrum Nauki Kopernik organizuje także Warsztaty familijne, na których dzieci (w wieku 5–8 lat) razem ze swoimi rodzicami lub opiekunami przeprowadzają eksperymenty, które pomagają im lepiej zrozumieć zjawiska z codziennego życia (np.: skąd w kontakcie bierze się prąd, jak działa telewizja, dlaczego ciasto rośnie na drożdżach).

Centrum bierze udział w imprezach popularyzujących naukę. Prowadzi naukowe pokazy i warsztaty podczas Lata i Zimy w mieście, Lata z Radiem, Festiwali Nauki itp. Centrum Nauki Kopernik wspiera również nauczycieli. Organizuje dla nich szkolenia oraz konkursy.

1 grudnia 2010 Centrum Nauki Kopernik^[54] we współpracy z Centrum Myśli Jana Pawła II^[55] zorganizowało pierwszą debatę z cyklu „Uwolnij myślenie. Spotkania humanistów z przyrodnikami”. W ramach cyklu odbyły się debaty zatytułowane:

• Nauka w ryzach kultury
• Umysł w mózgu czy mózg w umyśle? Nauka na tropie świadomości
• Po co nam płeć?
• Czy cierpienie uszlachetnia?^[56]

Polska odsłona corocznego, międzynarodowego konkursu dla naukowców i inżynierów działających w obszarach nauk ścisłych, przyrodniczych, medycznych, rolniczych lub technicznych. Celem polskiej edycji jest rozwijanie kompetencji naukowców w zakresie publicznego zabierania głosu, inspirowania publiczności i pobudzania jej wyobraźni. Organizatorami konkursu w Polsce są Centrum Nauki Kopernik oraz British Council. Każdy uczestnik musi przygotować trzyminutowe wystąpienie, w czasie którego opowiada o wybranym przez siebie zjawisku albo o swojej działalności naukowej. Konkurs jest realizowany w Polsce od 2012 roku^[57].

Przed budynkiem znajdują się podjazdy umożliwiające swobodne wejście do budynku. Jest on wyposażony w windy, platformy oraz toalety dla osób z niepełnosprawnością. Kasa nr 5 w budynku Wystaw wyposażona jest w blat o obniżonej wysokości. Sala projekcyjna Planetarium dysponuje miejscem dla osoby na wózku.

W strefie wejścia na Wystawy i do Planetarium na podłogach znajdują się ścieżki naprowadzające oraz pola uwagi. Dostępne są też tyflomapy stacjonarne oraz tyflomapy przenośne. W windach obu budynków przyciski oznaczone są alfabetem Braille’a. Istnieje możliwość wejścia na teren Wystaw oraz Planetarium z psem asystującym, a w kasach – wypożyczenia lup na czas zwiedzania. Niektóre eksponaty posiadają audiodeskrypcję dostępną po zeskanowaniu telefonem kodu QR. Wybrane filmy w Planetarium także mają audiodeskrypcję.

Oferta CNK dostępna jest na stronie internetowej w polskim języku migowym (nagrania w PJM można znaleźć w poszczególnych zakładkach na stronie Wystaw, a informacje główne w zakładce „Bez barier”). W kasach osoby g/Głuche mają do dyspozycji system MIGAM. Mogą też połączyć się z infolinią i zakupić bilety poprzez aplikację MIGAM. Raz w miesiącu wysyłany jest newsletter „Kopernik miga” przeznaczony dla osób z dysfunkcją słuchu. Wybrane wydarzenia organizowane w Koperniku są tłumaczone na polski język migowy, m. in. Wieczory dla dorosłych, Piknik Naukowy, Festiwal Przemiany. W Planetarium można obejrzeć filmy z napisami.

Raz w miesiącu organizowane są ciche godziny. Ponadto dla osób w spektrum autyzmu przygotowano Przewodniki po Wystawach i Planetarium (dostępne na stronie internetowej CNK), które pozwalają na spokojnie przygotować się do wizyty.

Centrum jest partnerem kampanii na rzecz dostępności usług dla osób z niepełnosprawnością STOP BARIEROM. Przystąpiło również do Partnerstwa „Inclu(vi)sion”. W 2020 roku utworzona została funkcja koordynatora ds. dostępności.

• Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych
• Muzeum Nauki w Londynie
• Narodowe Muzeum Nauki i Technologii im. Leonarda da Vinci w Mediolanie
• Palais de la découverte

Zobacz wiadomości w Wikinews: Centrum Nauki Kopernik uruchamia podkast Koronawirus na celowniku – zapytaj naukowca, część 2 – wykład Centrum Nauki Kopernik Centrum Nauki Kopernik ponownie otwarte Centrum Nauki Kopernik ponownie zamknięte od 15 marca 2021

Zobacz multimedia związane z tematem: Centrum Nauki Kopernik w Warszawie

• Oficjalna strona Centrum Nauki Kopernik
• Strona planetarium
• Informacja o nagrodzie w konkursie „Popularyzator nauki”. naukawpolsce.pap.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-18)].
• Strona Pikniku Naukowego Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik
• Kopernik zakręci w głowie
• Centrum Nauki Kopernik w Wirtualnej Warszawie, m.in. kalendarium imprez