| deser | |
 Sformatowana baklawa w formie do pieczenia | |
| Data i miejsce powstania |
1473 (data najstarszej zachowanej pisemnej wzmianki) |
|---|---|
| Obróbka żywności | |
| Odmiany | |
|
zobacz listę w artykule | |
| Składniki | |
|
filo, orzechy, masło, słodki syrop | |
Baklawa[1], baklava[1] – słodki deser[1] pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji[1] i w krajach bałkańskich[2]. Złożony z wielu (niekiedy z czterdziestu[3][2]) cienkich płatów (arkuszy) ciasta filo, przekładanych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem[3]. Do najczęściej używanych należą pistacje[3][4].
Najstarsze zachowane pisemne wzmianki o tym przysmaku znajdują się w księgach kuchennych pałacu Topkapi i pochodzą z 1473 roku, z czasów Imperium Osmańskiego[3]. Baklawa szeroko znana jest w kuchni tureckiej[1], azerskiej, perskiej, greckiej (μπακλαβάς), bułgarskiej (баклава) i w innych bałkańskich.
17 listopada obchodzony jest jako międzynarodowy Dzień Baklawy[3].
Turecka baklawa
edytujKlasyczną baklawę turecką przygotowuje się z ciasta filo[3]. Wyrobione z mąki, jaj, wody, niewielkiej ilości oliwy i soli ciasto pozostawia się na 10 minut przykryte wilgotną ścierką[4]. Potem dzieli się je na porcje i rozwałkowuje na grubość 0,5 milimetra, tymczasem posypując skrobią[4]. Połowę ciasta wykłada się w formie do pieczenia, posypuje warstwą pokruszonych lub utłuczonych pistacji i przykrywa resztą ciasta[4]. Całość kroi się w kwadraty lub romby, polewa rozpuszczonym masłem (albo margaryną) i piecze na złoto-brązowy kolor[4]. Kilka minut po upieczeniu ciasto należy polać ostudzonym syropem przygotowanym z wody, cukru i soku z cytryn (lub też z syropu miodowego[3]), następnie przykryć i pozostawić do wchłonięcia płynu[4].
W grudniu 2013 roku Antep baklava – pistacjowa baklawa z Gaziantep – stała się pierwszym tureckim produktem zarejestrowanym przez Komisję Europejską jako chronione oznaczenie geograficzne[3][5].
Wybrane odmiany baklawy:
- Cevizli baklava – z orzechów włoskich[3];
- Kuru baklava („sucha baklawa”) – przygotowywana z użyciem bardzo gęstego syropu, zachowująca długi termin przydatności do spożycia[4][3];
- Bülbül yuvası („gniazdo słowika”) – okrągłe gniazdka z wnętrzami wypełnionymi orzechami i polanymi syropem[3];
- Sütlü nuriye – polana mlekiem zamiast syropu[3];
- Fıstık sarma – bez ciasta filo, same ruloniki wykonane z pistacji i cukru, polane syropem[3].
Wartość odżywcza
edytuj
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane liczbowe na podstawie: Ministerstwo Kultury i Turystyki Turcji[4] Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[6] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e baklawa, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-09-08].
- ↑ a b Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1987, s. 16. ISBN 83-225-0106-4.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Dzień Baklawy – najbardziej interesujące fakty o tureckim deserze. infoWire.pl. [dostęp 2024-09-08].
- ↑ a b c d e f g h Baklava. [w:] Sample Dishes from Turkish Cuisine [on-line]. Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism. [dostęp 2024-09-08]. (ang.).
- ↑ Baklava artık resmen Türk tatlısı. İhlas Haber Ajansı (IHA), 2013-12-20. [dostęp 2024-09-08]. (tur.).
- ↑ Dietary Reference Intakes Tables and Application, Institute of Health, The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (ang.).
