Problemy Smale'a – lista 18 problemów matematycznych ułożonych przez Stephena Smale'a w 1998 roku i opublikowana ponownie w 1999[1][2].
Smale stworzył listę w odpowiedzi na prośbę Władimira Arnolda, wówczas wiceprezesa Międzynarodowej Unii Matematycznej, który wysłał do kilku matematyków prośbę o stworzenie listy problemów matematycznych na XXI wiek. Arnold inspirował się listą problemów Hilberta, które zostały opublikowane na początku XX wieku i miały znaczący wpływ na rozwój matematyki w tym stuleciu.
Cztery z problemów Smale'a trafiły w roku 2000 na listę problemów milenijnych opublikowaną przez Instytut Claya: Hipoteza Riemanna, hipoteza Poincarego, problem P vs NP oraz istnienie rozwiązań równań Naviera-Stokesa.
Lista problemów
edytuj| Problem | Krótki opis | Aktualny status | Rok rozwiązania |
|---|---|---|---|
| 1 | Hipoteza Riemanna: część rzeczywista dowolnego nietrywialnego miejsca zerowago funkcji zeta Riemanna wynosi | Problem otwarty. | – |
| 2 | Hipoteza Poincarego: dowolna domknięta, jednospójna, 3-wymiarowa rozmaitość topologiczna jest homeomorficzna ze sferą 3-wymiarową. | Rozwiązany, udowodniona przez Grigorija Perelmana | 2003 |
| 3 | Problem P vs NP: Czy dla dowolnego problemu obliczeniowego, którego rozwiązanie można zweryfikować w czasie wielomianowym na maszynie Turinga, można je również znaleźć w czasie wielomianowym? | Problem otwarty. | – |
| 4 | Hipoteza Tau Shuba-Smale'a dotycząca zer całkowitych wielomianu jednej zmiennej[3] | Problem otwarty. | – |
| 5 | Czy da się rozstrzygnąć czy wielomianowe równanie diofantyczne ƒ(x, y) = 0 (wejście dla algorytmu: ƒ ∈ [x, y]) ma rozwiązanie całkowite, (x, y), w czasie (2s)c dla pewnej ogólnej stałej c? Innymi słowy, czy ten problem jest rozstrzygalny w czasie wykładniczym? | Problem otwarty. | – |
| 6 | Czy liczba stanów względnej równowagi w problemie n ciał w mechanice klasycznej jest skończona dla dowolnego wyboru dodatnich liczb rzeczywistych będących masami ciał? | Rozwiązany częściowo. Udowodniony dla prawie wszystkich układów pięciu ciał przez A. Albouy oraz V.Kaloshina w 2012[4]. | 2012 |
| 7 | Czy istnieje algorytm na znalezienie zbioru: , takiego, że funkcja:
przyjmuje swoje minimum dla rozmieszczenia N punktów na sferze 2 wymiarowej? Jest to powiązane z problemem Thomsona. |
Problem otwarty. | – |
| 8 | Rozszerzenie modelu matematycznego równowagi rynkowej, aby uwzględniał korekty cen. | Gjerstad w 2013 rozszerzył deterministyczny model korekty cen do modelu stochastycznego, który po linearyzacji w punktach równowagi zapewnia autoregresyjne dopasowanie cen stosowane w ekonometrii[5].
Lindgren w 2022 stworzył inny model wykorzystujący programowanie dynamiczne wykorzystujący równania Hamiltona-Jacobiego-Bellmana do dynamiki zmian cen[6]. Na chwilę obecną nie ma powszechnej zgody czy problem można uznać za rozwiązany częściowo lub zamknięty. |
2013?
2022? |
| 9 | Problem programowania liniowego: znaleźć algorytm, który dla danej macierzy i wektora w silnie wielomianowym czasie rozstrzygnie czy istnieje taki , że . | Problem otwarty. | – |
| 10 | Udowodnić Lemat Pugha o domknięciu dla funkcji z klas gładkości wyższych niż . | Rozwiązany częściowo. Wersja udowodniona dla dyfeomorfizmów Hamiltona domkniętych powierzchni gładkich w 2016[7]. | 2016 |
| 11 | Czy dynamika jednowymiarowa jest ogólnie hiperboliczna?
|
(a) Problem otwarty. | – |
| (b) Rozwiązany, udowodnione przez Kozłovskiego, Shena i van Striena[8]. | 2007 | ||
| 12 | Dla gładkiej rozmaitości domkniętej i dowolnego niech będzie grupą topologiczną dyfeomorfizmów klasy z na nią samą. Biorąc dowolny dyfeomorfizm , czy jest możliwe by aproksymować go z dowolną dokładnością za pomocą które są przemienne wyłącznie ze swoimi potęgami?
Innymi słowy, czy podzbiór dyfeomorfizmów których centralizatory są trywialne jest gęsty w ? |
Rozwiązany częściowo. Christian Bonatti, Sylvain Crovisier oraz Amie Wilkinson udowodnili przypadek dla topologii [9]. Dla problem wciąż nierozwiązany. | 2009 |
| 13 | 16 problem Hilberta: podać opis owali powstających jako rzeczywiste krzywe algebraiczne oraz powstających jako zamknięte cykle dla wielomianowych pól wektorowych na płaszczyźnie rzeczywistej. | Problem otwarty. | – |
| 14 | Czy atraktor Lorenza przejawia takie własności jak dziwny atraktor? | Rozwiązany, odpowiedź twierdząca. Warwick Tucker podał dowód używając technik komputerowych połączonych z formą normalną[10]. | 2002 |
| 15 | Czy równania Naviera-Stokesa w posiadają jedyne i gładkie rozwiązania, które nie są ograniczone w czasie? | Problem otwarty. | – |
| 16 | Hipoteza Jakobianowa: jeżeli Jakobian odwzorowania regularnego jest niezerową stałą i ma charakterystykę 0, wówczas posiada regularne odwzorowanie odwrotne . | Problem otwarty. | – |
| 17 | Znaleźć algorytm rozwiązujący równania wielomianowe, który dla przeciętnego przypadku wykonuje się w czasie wielomianowym. | Rozwiązany, początkowo przez zaproponowanie algorytmów losowych przez Beltrána i Pardo[11]
Kilkuletnie wysiłki zakończone derandomizacją algorytmu A la Bertan-Pardo i w konsekwencji podaniem w pełni deterministycznego algorytmu spełniającego założenia problemu[14][15]. |
2008–2016 |
| 18 | Ograniczenia inteligencji (problem dotyczy fundamentalnych kwestii dotyczących inteligencji i uczenia się, zarówno ludzkiej inteligencji jak i uczenia maszynowego). | Różni autorzy twierdzą, że podali rozwiązania tego problemu, wliczając w to argumenty za nieograniczonością ludzkiej inteligencji[16] i ograniczenia dotyczące sztucznej inteligencji bazującej na sieciach neuronowych[17]. Problem może nie być do końca matematyczny. | – |
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Steve Smale. Mathematical Problems for the Next Century. „Mathematical Intelligencer”. 20 (2), s. 7–15, 1998. DOI: 10.1007/bf03025291.
- ↑ Mathematical problems for the next century. W: Steve Smale: Mathematics: frontiers and perspectives. American Mathematical Society, 1999, s. 271–294. ISBN 978-0-8218-2070-4.
- ↑ Shub Michael, Smale Steve. On the intractability of Hilbert's Nullstellensatz and an algebraic version of "NP≠P?". „Duke Math. J.”. 81, s. 47–54, 1995. DOI: 10.1215/S0012-7094-95-08105-8.
- ↑ A. Albouy, V. Kaloshin. Finiteness of central configurations of five bodies in the plane. „Annals of Mathematics”. 176, s. 535–588, 2012. DOI: 10.4007/annals.2012.176.1.10.
- ↑ Steven Gjerstad. Price Dynamics in an Exchange Economy. „Economic Theory”. 52 (2), s. 461–500, 2013. DOI: 10.1007/s00199-011-0651-5.
- ↑ Jussi Lindgren. General Equilibrium with Price Adjustments—A Dynamic Programming Approach. „Analytics”. 1 (1), s. 27–34, 2022. DOI: 10.3390/analytics1010003.
- ↑ M. Asaoka, K. Irie. A closing lemma for Hamiltonian diffeomorphisms of closed surfaces. „Geometric and Functional Analysis”. 26 (5), s. 1245–1254, 2016. DOI: 10.1007/s00039-016-0386-3.
- ↑ O. Kozlovski, W. Shen, S. van Strien. Density of hyperbolicity in dimension one. „Annals of Mathematics”. 166, s. 145–182, 2007. DOI: 10.4007/annals.2007.166.145.
- ↑ C. Bonatti, S. Crovisier, A. Wilkinson. The C1-generic diffeomorphism has trivial centralizer. „Publications Mathématiques de l'IHÉS”. 109, s. 185–244, 2009. DOI: 10.1007/s10240-009-0021-z. arXiv:0804.1416.
- ↑ Warwick Tucker. A Rigorous ODE Solver and Smale's 14th Problem. „Foundations of Computational Mathematics”. 2 (1), s. 53–117, 2002. DOI: 10.1007/s002080010018.
- ↑ Carlos Beltrán, Luis Miguel Pardo. On Smale's 17th Problem: A Probabilistic Positive answer. „Foundations of Computational Mathematics”. 8 (1), s. 1–43, 2008. DOI: 10.1007/s10208-005-0211-0.
- ↑ Carlos Beltrán, Luis Miguel Pardo. Smale's 17th Problem: Average Polynomial Time to compute affine and projective solutions. „Journal of the American Mathematical Society”. 22 (2), s. 363–385, 2009. DOI: 10.1090/s0894-0347-08-00630-9. Bibcode: 2009JAMS...22..363B.
- ↑ Carlos Beltrán, Luis Miguel Pardo. Fast Linear Homotopy to Find Approximate Zeros of Polynomial Systems. „Foundations of Computational Mathematics”. 11 (1), s. 95–129, 2011. DOI: 10.1007/s10208-010-9078-9.
- ↑ Felipe Cucker, Peter Bürgisser. On a problem posed by Steve Smale. „Annals of Mathematics”. 174 (3), s. 1785–1836, 2011. DOI: 10.4007/annals.2011.174.3.8. arXiv:0909.2114.
- ↑ Pierre Lairez. A deterministic algorithm to compute approximate roots of polynomial systems in polynomial average time. „Foundations of Computational Mathematics”. to appear (5), s. 1265–1292, 2016. DOI: 10.1007/s10208-016-9319-7. arXiv:1507.05485.
- ↑ S. Acharjee, U. Gogoi. The limit of human intelligence. „Heliyon”. 10 (12), s. e32465, 2024. DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e32465. arXiv:2310.10792. PMID: 38975068. PMCID: PMC11226777. Bibcode: 2024Heliy..1032465A.
- ↑ M. J. Colbroke, A. Vegard, A. C. Hansen. The difficulty of computing stable and accurate neural networks: On the barriers of deep learning and Smale's 18th problem. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 119 (12), s. e2107151119, 2022. DOI: 10.1073/pnas.2107151119. arXiv:2101.08286. PMID: 35294283. Bibcode: 2022PNAS..11907151C.