Claude (model językowy) 📖 Wikipedia

Claude

Logo programu
Autor	Anthropic
Pierwsze wydanie	marzec 2023
Aktualna wersja stabilna	Claude Fable 5 – 9 czerwca 2026 (dostęp zawieszony od 12 czerwca 2026)[1][2]
Rodzaj	duży model językowy
Licencja	zamknięte oprogramowanie
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Claude – rodzina dużych modeli językowych opracowywanych przez firmę Anthropic, po raz pierwszy udostępniona w 2023 roku^[3]. Nazwa modelu bywa wyjaśniana jako nawiązanie do Claude’a Shannona, pioniera teorii informacji, a zarazem jako bardziej „ludzki” odpowiednik nazw asystentów głosowych takich jak Alexa czy Siri^[3].

Claude jest wykorzystywany m.in. do zastosowań konwersacyjnych, analizy tekstu, pracy z obrazem i programowania, zwłaszcza za pośrednictwem narzędzia Claude Code. Pierwszy model z tej rodziny trafił na rynek w marcu 2023 roku. Anthropic rozwija go z użyciem podejścia określanego jako constitutional AI, mającego zwiększać zgodność odpowiedzi modelu z przyjętymi zasadami bezpieczeństwa i użyteczności^[4][5][6].

Modele Claude są transformerami generatywnymi trenowanymi do przewidywania kolejnych słów w dużych zbiorach tekstu, a następnie dostrajanymi m.in. z użyciem RLHF^[4]. Według Anthropic istotnym elementem ich rozwoju jest również constitutional AI, czyli metoda, w której model ma oceniać i poprawiać własne odpowiedzi zgodnie z zestawem zapisanych zasad^[5][7].

Anthropic używa także robota internetowego ClaudeBot do pozyskiwania treści z sieci. Według deklaracji firmy ma on respektować pliki robots.txt, choć w 2024 krytykowano go za nadmierne obciążanie niektórych stron podczas scrapingu danych^[8].

Tak zwana „konstytucja” Claude’a to zbiór zasad zapisanych w języku naturalnym, do których model ma dopasowywać swoje odpowiedzi^[9]. Pierwsza publicznie opisana wersja takiej konstytucji została przedstawiona w 2022 roku, a jej późniejsze wersje rozszerzano o bardziej szczegółowe wytyczne dotyczące m.in. uczciwości odpowiedzi, unikania wspierania przemocy i ograniczania ryzyk społecznych^[10][11][12].

W artykule naukowym Anthropic opisano dwa etapy tej metody: etap nadzorowany, w którym model generuje odpowiedzi, sam je krytykuje i poprawia, oraz etap uczenia przez wzmacnianie, w którym do oceny zgodności z konstytucją wykorzystuje się również informacje zwrotne generowane przez systemy AI^[10][13][7]. Podejście to jest zwykle przedstawiane jako odmiana klasycznego RLHF, ograniczająca zależność od ręcznie przygotowywanej informacji zwrotnej od ludzi^[7].

Podstawowy interfejs Claude jest udostępniany jako usługa sieciowa, natomiast płatne plany zapewniają wyższe limity i dostęp do dodatkowych funkcji. W maju 2024 Anthropic wprowadził plany Claude Team i Claude Enterprise dla organizacji^[14]. W kwietniu 2025 firma ogłosiła wyższy plan Claude Max, oferowany w wariantach 5× i 20×, z większym limitem użycia oraz wcześniejszym dostępem do wybranych funkcji^[15].

W marcu 2025 Anthropic dodał do Claude’a funkcję przeszukiwania internetu, początkowo dostępną dla płacących użytkowników w Stanach Zjednoczonych^[16]. W maju 2025 dostęp rozszerzono także na użytkowników bezpłatnych planów^[17].

W czerwcu 2024 Anthropic zaprezentował funkcję Artifacts, pozwalającą generować i wyświetlać w osobnym obszarze interfejsu m.in. fragmenty kodu, dokumenty i proste aplikacje^[18][19].

W październiku 2024 Anthropic wprowadził funkcję „computer use” („obsługa komputera”), w której Claude może interpretować zawartość ekranu i symulować działanie myszy oraz klawiatury, próbując wykonywać wieloetapowe zadania na komputerze użytkownika^[20][21].

Claude Code to narzędzie wiersza poleceń działające na komputerze użytkownika i komunikujące się z modelami Claude przez API. Pozwala m.in. uruchamiać polecenia, czytać i zapisywać pliki oraz prowadzić interaktywną pracę nad kodem^[22][23].

Claude Code został pokazany w lutym 2025, a w maju 2025 udostępniono go szerzej wraz z premierą modeli Claude 4^[22][23]. Według Anthropic przychody tego produktu wzrosły do lipca 2025 ponad pięciokrotnie, co firma wiązała z rosnącym zainteresowaniem przedsiębiorstw^[24].

W październiku 2025 Anthropic udostępnił również webową wersję Claude Code i aplikację dla systemu iOS^[25]. W publicystyce technologicznej narzędzie bywało opisywane jako jedno z najważniejszych rozwiązań wspomagających programowanie z użyciem modeli językowych^[26][27].

W sierpniu 2025 Anthropic przedstawił też rozszerzenie Claude for Chrome, umożliwiające sterowanie przeglądarką z poziomu Claude Code^[28].

W 2025 roku media informowały również o wykorzystaniu Claude Code przez podmioty prowadzące działania ofensywne w cyberprzestrzeni; Anthropic podał, że zidentyfikowane konta powiązane z tymi incydentami zostały zablokowane, a sprawy zgłoszono odpowiednim służbom^[29][30].

W styczniu 2026 zapowiedziano także Claude Cowork, graficzne narzędzie o podobnym przeznaczeniu, kierowane do mniej technicznych użytkowników; według twórców powstało ono w dużej mierze z wykorzystaniem Claude Code. Miesiąc później Anthropic ogłosił Claude Code Security, system ukierunkowany na wyszukiwanie podatności w repozytoriach kodu^[31][32][33].

Rodzina Claude 3, ogłoszona w marcu 2024, obejmowała trzy główne warianty: Haiku, Sonnet i Opus, różniące się szybkością działania, kosztem i możliwościami w bardziej złożonych zadaniach^[34].

Nazwę „Claude” zwykle wywodzi się od nazwiska Claude’a Shannona^[3]. Kolejne główne generacje modeli były oferowane w kilku wariantach wielkości i ceny, przede wszystkim jako Haiku, Sonnet i Opus.

Pierwsza wersja Claude została wydana w marcu 2023 i początkowo była dostępna tylko dla wybranych użytkowników^[35][9]. Claude 2, ogłoszony w lipcu 2023, był pierwszym modelem tej rodziny szerzej udostępnionym odbiorcom^[9]. W listopadzie 2023 Anthropic zaprezentował Claude 2.1, zwiększając okno kontekstowe do 200 tysięcy tokenów^[37].

Rodzina Claude 3 została ogłoszona 4 marca 2024^[38]. Media zwracały uwagę m.in. na wyniki modeli w benchmarkach oraz na ich zachowanie w testach typu „needle in a haystack”, gdzie Claude 3 sprawiał wrażenie, jakby rozpoznawał sztucznie przygotowane próby^[44].

20 czerwca 2024 zaprezentowano Claude 3.5 Sonnet, a razem z nim funkcję Artifacts^[45]. Jesienią 2024 przedstawiono odświeżoną wersję Claude 3.5 Sonnet i model Claude 3.5 Haiku, a także funkcję „computer use”, rozwijaną w publicznej becie^[20][21].

22 maja 2025 Anthropic ogłosił modele Claude Sonnet 4 i Claude Opus 4^[46][47]. Firma podkreślała wtedy poprawę wyników w zadaniach związanych z programowaniem i rozumowaniem oraz dodała nowe funkcje API, takie jak wykonywanie kodu, łączniki do zewnętrznych narzędzi przez Model Context Protocol i Files API^[48].

W sierpniu 2025 wydano Claude Opus 4.1. W tym samym okresie Anthropic ogłosił możliwość kończenia szczególnie nadużywających rozmów po wielokrotnych odmowach udzielenia odpowiedzi^[49].

Jesienią 2025 ukazały się Claude Haiku 4.5, Claude Sonnet 4.5 i Claude Opus 4.5, a na początku 2026 – Claude Opus 4.6 i Claude Sonnet 4.6^{[50][51][52][53]}. 16 kwietnia 2026 ukazał się model Claude Opus 4.7^[42], a 28 maja 2026 Claude Opus 4.8^[43].

9 czerwca 2026 Anthropic ogłosił Claude Fable 5 oraz Claude Mythos 5, zaliczane przez firmę do nowej klasy „Mythos”, sytuowanej powyżej klasy Opus pod względem możliwości^[1][54]. Pierwszym modelem tej klasy był udostępniony w kwietniu 2026 Claude Mythos Preview, skierowany w ramach programu Project Glasswing do wąskiej grupy podmiotów zajmujących się cyberobroną^[1][54]. Według Anthropic Fable 5 osiągał czołowe wyniki w większości testów porównawczych, m.in. uzyskując 80,3% w teście inżynierii oprogramowania SWE-Bench Pro wobec 69,2% modelu Opus 4.8^[55]. W niezależnym rankingu Artificial Analysis Intelligence Index model objął pierwsze miejsce z wynikiem 64,9, wyprzedzając najlepszy model spoza Anthropic o około 5 punktów^[56].

Fable 5 i Mythos 5 to ten sam model bazowy, różniący się zakresem zabezpieczeń. Fable 5 udostępniono ogółowi użytkowników z zestawem klasyfikatorów, które w obszarach takich jak cyberbezpieczeństwo, biologia i chemia przekierowują zapytania do mniej zaawansowanego modelu Claude Opus 4.8^[54][55]. Według firmy mechanizm ten uruchamiał się średnio w mniej niż 5% sesji, choć Anthropic przyznawał, że bywał nadwrażliwy i blokował również nieszkodliwe zapytania^[1][55]. Mythos 5, z częściowo zniesionymi zabezpieczeniami cyberbezpieczeństwa, pozostał dostępny dla węższej grupy partnerów w ramach programu Project Glasswing^[1][54].

Oba modele wyceniono na 10 dolarów za milion tokenów wejściowych i 50 dolarów za milion tokenów wyjściowych, czyli dwukrotnie drożej niż Opus 4.8. TechCrunch zwracał uwagę, że taka cena mogła zniechęcać do powszechnego stosowania modelu wobec rosnącej krytyki kosztów AI ze strony przedsiębiorstw^[54].

Anthropic deklarował, że zachowuje wagi wycofanych modeli co najmniej tak długo, jak istnieje firma, a w przypadku części modeli prowadzi nawet symboliczną komunikację wokół ich „emerytury”^[57].

Po wycofaniu Claude 3 Opus Anthropic uruchomił dla tego modelu newsletter w serwisie Substack pod nazwą „Claude's Corner”. Model został później częściowo przywrócony dla płacących użytkowników i na żądanie w API, mimo że firma nadal określała go jako „retired”^[58][59][39].

W maju 2024 Anthropic opublikował pracę z zakresu interpretowalności mechanistycznej, opisującą wewnętrzne „cechy” modelu Claude 3 Sonnet, oraz udostępnił eksperymentalny wariant „Golden Gate Claude”, w którym silnie aktywowano reprezentację związaną z Golden Gate Bridge^[60].

W 2025 i 2026 Anthropic opisywał też eksperymenty związane z użyciem modeli Claude do bardziej złożonych zadań: zarządzania automatem sprzedającym, wspomagania programowania robota, gry w Pokémon Red czy pracy wielu agentów nad napisaniem kompilatora języka C^{[61][62][63][64][65]}.

W grudniu 2025 Claude wykorzystano przy planowaniu odcinka trasy marsjańskiego łazika Perseverance; inżynierowie NASA użyli Claude Code do przygotowania odcinka drogi o długości około 400 metrów^[66][67].

W lutym 2026 norweski państwowy fundusz majątkowy rozpoczął używanie Claude do wykrywania ryzyk ESG w portfelu inwestycyjnym^[68]. W marcu 2026 media podały również, że Claude pomógł znaleźć ponad sto błędów bezpieczeństwa w przeglądarce Firefox^[69][70]. W tym samym miesiącu Microsoft ogłosił udostępnienie najnowszego modelu Claude Sonnet użytkownikom Microsoft Copilot^[71].

W listopadzie 2024 Anthropic, Palantir i Amazon Web Services ogłosiły współpracę przy udostępnianiu modeli Claude instytucjom wywiadowczym i obronnym Stanów Zjednoczonych^[72][73].

Później temat obecności Claude’a w sektorze bezpieczeństwa narodowego stał się przedmiotem sporów politycznych i kontraktowych. Anthropic utrzymywał zakaz wykorzystywania modeli do masowej inwigilacji krajowej i do w pełni autonomicznej broni, co doprowadziło do napięć z częścią amerykańskich instytucji państwowych^[74][75][76]. Pod koniec lutego 2026 sekretarz obrony Pete Hegseth uznał Anthropic za „ryzyko dla łańcucha dostaw”, a administracja federalna rozpoczęła wycofywanie technologii tej firmy z agencji rządowych^[76][77].

12 czerwca 2026, trzy dni po premierze, rząd Stanów Zjednoczonych nakazał Anthropic zawieszenie dostępu do Fable 5 i Mythos 5 dla wszystkich osób niebędących obywatelami USA, zarówno przebywających w kraju, jak i za granicą, w tym dla zatrudnionych w firmie cudzoziemców^[2][78]. Według doniesień prasowych dyrektywę wydano w oparciu o przepisy o kontroli eksportu, powołując się na względy bezpieczeństwa narodowego^[79]. Ze względu na zakres nakazu Anthropic wyłączył oba modele dla wszystkich użytkowników, zaznaczając, że dostęp do pozostałych modeli, w tym Claude Opus 4.8, nie został ograniczony^[2][79].

Firma podała, że rząd powołał się na metodę obejścia zabezpieczeń Fable 5, lecz oceniła ją jako wąską i niepowszechną oraz wskazała, że zbliżone możliwości oferują inne dostępne modele, w tym GPT-5.5 firmy OpenAI^[2][78]. Anthropic określił decyzję jako nieporozumienie i zapowiedział starania o przywrócenie dostępu^[2].

• duży model językowy
• Model Context Protocol
• sztuczna inteligencja

• Oficjalna strona