Translator – program komputerowy dokonujący tłumaczenia (translacji) programu napisanego w określonym języku programowania, z postaci źródłowej do postaci wynikowej możliwej do wykonania przez maszynę (potocznie: „zrozumiałą dla maszyny”)[1][2]. Czasami zamiast kod wynikowy używa się równoważnego określenia kod obiektowy.
Translatory można podzielić na trzy grupy:[2][3][4][5]
- kompilatory (ang. compiler) - tłumaczące w całości programy zapisane w językach wysokiego poziomu do programu (kodu) wynikowego; przetłumaczony program może zostać wykonany dopiero po zakończeniu procesu translacji dla całości kodu źródłowego programu[6]
- interpretery (ang. interpreter) - tłumaczące i wykonujące pojedynczo kolejne instrukcje kodu źródłowego (lub kodu pośredniego[a]) programu[7]
- asemblery (ang. assembler) - tłumaczące programy maszynowe zapisane w językach symbolicznych (tj. języku asemblera, ang. assembly language) do kodu binarnego wykonywalnego na procesorze określonego typu.[8][9]
Cechą charakterystyczną translatorów jest to, że przed uruchomieniem programu musi być wykonany proces tłumaczenia jego kodu źródłowego. Innym możliwym sposobem jest interpretacja programu źródłowego „w locie” przez interpreter albo zastosowanie metody JIT – kompilacji na bieżąco.
Uwagi
edytuj- ↑ w przypadku języków posiadających swoje środowiska uruchomieniowe w postaci maszyn wirtualnych, czego przykładem jest Java i JVM
Przypisy
edytuj- ↑ translator. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2026-02-20].
- ↑ a b Markowski 1989 ↓, s. 75.
- ↑ Andrzej Pilaszek. Interpreter, kompilator, assembler (1). „Bajtek”. 8/87. s. 20. [dostęp 2026-02-21].
- ↑ Andrzej Pilaszek. Interpreter, kompilator, assembler (2). „Bajtek”. 9/87. s. 22. [dostęp 2026-02-21].
- ↑ Andrzej Pilaszek. Interpreter, kompilator, assembler (3). „Bajtek”. 10/87. s. 20. [dostęp 2026-02-21].
- ↑ Markowski 1989 ↓, s. 32.
- ↑ Markowski 1989 ↓, s. 26.
- ↑ Markowski 1989 ↓, s. 10.
- ↑ Markowski 1989 ↓, s. 28.
Bibliografia
edytuj- Anthony A. Aaby, Compiler Construction using Flex and Bison, Walla Walla College cs.wwc.edu. 22 kwietnia 2005 (ang.).
- Andrzej Markowski, Andrzej Rydzewski, Henryk Kruszyński: Leksykon techniki mikrokomputerowej. Warszawa: Wydawnictwo Czasopism i książek technicznych NOT Sigma, 1989. ISBN 83-85001-28-X.
Kontrola autorytatywna (rodzaj oprogramowania):
