Gra przeglądarkowa 📖 Wikipedia

Gra przeglądarkowa (ang. Browser Based Game – gra oparta na przeglądarce) – potoczna nazwa gier, do których uruchomienia niezbędna jest przeglądarka internetowa^[1]. Gry te mogą wymagać od użytkownika zainstalowania dodatkowych programów, takich jak wtyczka Adobe Flash Player lub wirtualna maszyna Javy, choć część z nich działa bez żadnego dodatkowego oprogramowania (np. OGame)^[2]. Od końca lat 90. XX wieku gry przeglądarkowe rozwijały się wraz z możliwościami samych przeglądarek, przechodząc od prostych gier tekstowych, przez aplikacje oparte na wtyczkach, aż po współczesne tytuły wykorzystujące HTML5, WebGL i WebAssembly^[3].

Pierwsze gry przeglądarkowe powstały w latach 90. XX wieku i opierały się głównie na tekście oraz prostych elementach interaktywnych generowanych po stronie serwera. Wraz z upowszechnieniem wtyczek, takich jak aplety Javy oraz Adobe Flash, możliwe stało się tworzenie bardziej rozbudowanych gier z grafiką i animacją. Szczyt popularności Flasha przypadł na pierwszą dekadę XXI wieku, gdy z technologii tej korzystało wielu niezależnych twórców gier^[3].

Część gier przeglądarkowych wymaga zainstalowania dodatkowych wtyczek, takich jak Adobe Flash Player lub wirtualna maszyna Javy. Niektóre gry wymagają wcześniejszego zainstalowania na dysku twardym (np. Quake Live), inne natomiast nie potrzebują żadnego dodatkowego oprogramowania (np. OGame)^[2].

W latach 2015–2017 najpopularniejsze przeglądarki wycofały obsługę interfejsu wtyczek NPAPI, od którego zależały aplety Javy i wtyczki innych technologii. Google Chrome domyślnie wyłączył NPAPI w 2015 roku^[4], a Mozilla Firefox usunęła obsługę większości wtyczek NPAPI w wersji 52 z 2017 roku, wskazując na zagrożenia bezpieczeństwa^[5]. Przyspieszyło to odejście od gier opartych na wtyczkach na rzecz rozwiązań natywnych dla przeglądarki.

Po 2010 roku popularne stały się gry przeglądarkowe pisane w innych formatach niż Flash, takich jak HTML5, WebGL i WebAssembly, które pozwalają uruchamiać grafikę dwu- i trójwymiarową bez dodatkowych wtyczek^[3]. Przykładami tego typu gier są Slither.io oraz Agar.io. Znanym przykładem gry przeglądarkowej opartej na HTML5 jest również gra o dinozaurze (ang. T-Rex Runner), wbudowana w przeglądarkę Google Chrome i wyświetlana na stronie pojawiającej się przy braku połączenia z internetem^[6]. Grę dodano w 2014 roku, a według Google bywa ona uruchamiana około 270 milionów razy miesięcznie^[7]. Powstało także wiele jej niezależnych wersji i klonów dostępnych bezpośrednio w przeglądarce^[8].

Osobnym zjawiskiem wśród gier przeglądarkowych są gry bezczynnościowe (ang. idle games lub incremental games), w których postęp następuje w dużej mierze automatycznie, przy minimalnej aktywności gracza. Tytuły takie jak Cookie Clicker przyczyniły się do rozwoju tego gatunku i stały się przedmiotem analiz akademickich nad mechaniką nagradzania oraz zaangażowania gracza^[9].

Z czasem technologia Flash stawała się coraz bardziej przestarzała, w związku z czym firma Adobe zakończyła jej wsparcie 31 grudnia 2020 roku^[10]. Mimo to znaczna część gier opartych na Flashu pozostaje dostępna dzięki nieoficjalnym emulatorom, takim jak Ruffle^[11], napisany w języku Rust i działający w przeglądarce za pośrednictwem WebAssembly, oraz Gnash^[12]. Duża liczba gier flashowych jest udostępniana w Archiwum Internetowym, które do ich odtwarzania wykorzystuje emulator Ruffle^[13][14].